انواع تجهیزات الکتریکی برق ساختمان

توضیح مختصر:

زمانیکه ساسانیان از دیوارهای حمال جهت تحمل بار گنبد استفاده می کردند تنها از روزن وسط گنبد یا از روزنه های تعبیه شده بر روی آن جهت نورگیری استفاده می کردند. اما پس از آن که بار سقف گنبدی را توسط قوس ها روی جرزها انتقال دادند توانستند در قسمت هایی از بدنه گنبدها نورگیرهایی را بصورت هلال تعبیه کنند…

عنوان کامل: انواع تجهیزات الکتریکی برق ساختمان

دسته بندی: دانشگاهی » فنی و مهندسی

اطلاعات

  • فرمت فایل دانلودی: zip
  • فرمت فایل اصلی: pptx
  • تعداد صفحه: 75
  • حجم: 2,489 کیلوبایت

عبارات و جملات کلیدی

برای این پست عبارت کلیدی ثبت نشده است.

زمانیکه ساسانیان از دیوارهای حمال جهت تحمل بار گنبد استفاده می کردند تنها از روزن وسط گنبد یا از روزنه های تعبیه شده بر روی آن جهت نورگیری استفاده می کردند. اما پس از آن که بار سقف گنبدی را توسط قوس ها روی جرزها انتقال دادند توانستند در قسمت هایی از بدنه گنبدها نورگیرهایی را بصورت هلال تعبیه کنند.

برق کار ساختمان

برق کار ساختمان به کسی گفته می گویند که تمامی توانایی های لازم را برای برق رسانی به هر وسیله ای که در ساختمان (مسکونی، تجاری، اداری، تولیدی) مور دنیاز است را داشته باشد.

نمونه وظایف

توانایی بررسی مقررات ملی برق ساختمان

توانایی طراحی سیستم روشنایی اماکن

توانایی نقشه کشی و نقشه خوانی مدارات برق ساختمان

توانایی سیم کشی و نصب تجهیزات مدارات روشنایی

توانایی سیم کشی و نصب مدارات لامپ های مخصوص

توانایی نصب و سیم کشی وسایل خبری

توانایی ایجاد شبکه اتصال زمین

توانایی نصب و سیم کشی تجهیزات حفاظتی

توانایی طراحی، نصب و سیم کشی سیستم اعلام حریق

توانایی نصب و سیم کشی مدارات سیستم دزدگیر و دوربین مدار بسته

توانایی انجام عملیات کابل کشی فشار ضعیف

توانایی نصب و کار با باس داکت (Bus dact)

توانایی طراحی، نصب و سیم کشی تابلوهای توزیع انرژی الکتریکی

توانایی نصب و سیم کشی سیستم برق اضطراری و ایمنی

-توانایی بررسی سیستم برق اتوماتیک

و همچنین توانایی بستن تمام مدارهای زیر را داشته باشد:

تبدیل

یک پل- تبدیل

صلیبی

فتوسل

دیمر

رله راه پله

مدار لامپ فلورسنت

شناسایی اصول سیم کشی و نصب تجهیزات مدارات روشنایی

سیم کشی و نصب تجهیزات مدارات روشنایی

تلفن و تلفن مرکزی

سایت کامپیوتری

سیستم اعلام حریق

ترانسفورماتور تک فاز حفاظتی

UPS

سیستم شارژ

سیستم دزدگیر و دوربین مدار بسته

کنتور تک فاز و سه فاز

تابلوی کنتوری منازل

تابلوی توزیع منازل

روشنایی برق اضطراری

آشنایی با انواع لامپ های مخصوص

لامپ بخار سدیم

لامپ بخار جیوه

لامپ متال هالید

لامپ نئون

نور افکن

آنتن مرکزی

نمراتور

آیفون تصویری

بلندگوهای داخلی (سیستم پیچ)

1- نحوه اجرای برق کشی ساختمان

برای اینکه بتوان در یک ساختمان عملیات سیم کشی را انجام داد ذکر مواردی ضروری است که در اینجا بیان می شود. وقتی به یک ساختمان نیمه کاره وارد میشوید به همه جای آن به خوبی نظارت کنید اگر کارفرما برایتان نقشه فنی داد که مشکل تا حدودی حل است ولی اگر نقشه نبود به صورت سلیقه ای البته با اصول و رعایت شرایط و استاندارد های مهندسی برق به پیش بروید.

ترتیب انجام برقکشی ساختمان

مرحله اول:

1 – کشیدن نقشه ساختمانی شامل سیستمهای روشنائی – سیستم های صوتی – سوکتهای برق – تلفن – آنتن – آیفون – فن کوئیل ها – اطفاء حریق – برق اضطراری و موتور خانه.

2- اجرای نقشه روی کار.

3- تراز کردن کل قوطی کلیدها و کشیدن خطِ تراز با چک لاین.

4- شیار زدن مسیر لوله ها با شابلون ودستگاه شیارزن .

5- کندن قوطی کلیدها با دستگاه .

6- سوراخ کردن روشنائی سقفی توسط دستگاه ( در مورد سقف کاذب، روی سقف ساپورت خورده و روی آن لوله فیکس میشود).

7- نصب قوطی کلید رو

مرحله اول

1 – کشیدن نقشه ساختمانی شامل سیستمهای روشنائی – سیستم های صوتی – سوکتهای برق – تلفن – آنتن – آیفون – فن کوئیل ها – اطفاء حریق – برق اضطراری و موتور خانه.

2- اجرای نقشه روی کار.

3- تراز کردن کل قوطی کلیدها و کشیدن خطِ تراز با چک لاین.

4- شیار زدن مسیر لوله ها با شابلون و دستگاه شیارزن .

5- کندن جای قوطی کلید و پریزها با دستگاه.

6- سوراخ کردن روشنائی سقفی توسط دستگاه (در مورد سقف کاذب، روی سقف ساپورت خورده و روی آن لوله فیکس میشود).

7- نصب قوطی کلید روی دیوار توسط شابلون و تراز کردن دقیق آنها.

8- جوشکاری و ساپورت زدن برای فیکس کردن لوله پولیکاهای که برای ورودی

و خروجی لوله های که داخل جعبه فیوز آورده می شود.

۹- جوشکاری و ساپورت زدن برای فیکس کردن لوله پولیکاهای که برای ورودی و خروجی لوله هایی که داخل جعبه آنتن و تلفن آورده می شود.

10- اجرای لوله پولیکا گذاری توسط گرما و خم کاری توسط مشعل و فنر و آب بندی آن توسط چسب پولیکا.

11- جوشکاری و ساخت ساپورت برای سینی برق بر روی داکت مشخص شده از روی نقشه ( این سینی برق ها برای ورود کابل های برق تلفن، آنتن، ماهواره و … نیازهای ساختمان به طور مجزا داخل داکت های ساختمان فیکس و وارد باکس های مورد نیاز خود می شود).

12- پوشش کامل روی لوله پولیکا های که در کف ساختمان کار شده است.

13- نصب جعبه فیوز و تراز کردن آن در جاهای مشخص توسط نقشه.

14- نصب جعبه آنتن و ماهواره و تلفن و تراز کردن آن در جاهای مشخص توسط نقشه.

15- تامین ارتینگ ساختمان( نصب پلیت و سیم مسی و زغال ونمک برای راه اندازی چاه ارت و از آنجا به سینی برق و به مصرف کننده ها)

16- لوله فولادی گذاری در شرایطی که نقشه تعیین کرده است (در پارکینگ های اداره جات، داخل روشنائی آسانسور و روشنائی موتور خانه).

مرحله دوم:(بعد از کف سازی و کاشی کاری و سفید کاری دیوار)

1- تمیز کردن قوطی کلیدها و بریدن لوله های اضافی روی کار.

2- سیم گذاری داخل لوله پولیکا (رنگ سیم ها و قطر سیم ها و جنس سیم ها از روی استاندارد انتخاب میشود)

3- انداختن کابل شیلد دار برای بلندگوها و از آنجا به ولوم های همان اتاق و از آنجا به فیشهای پشت آمپلی فایرها.

4-کابل کشی برق از داخل جعبه فیوز و رد کردن داخل سینی برق و بست زدن و از آنجا به زیر کنتور(درصورت داشتن دیزل ژنراتور این کابل ها داخل موتور خانه و وارد تابلو های مخصوص خودش میشود).

5- کابل کشی تلفن، آنتن ماهواره وآیفون ازتابلوهای مخصوص خودش و رد کردن داخل سینی مخصوص خودش و بست زدن کابل ها و از آنجا به باکس های مخصوص خودشان.

6- اتصالات سر سیم ها در داخل قوطی کلید، جعبه فیوزها، روشنائیها، توکارها، جعبه آنتن، ماهواره، تلفن، اطفاء حریق، UPS(نصب دستگاه های تغذیه UPS به شرکتهای مسئول مرتبط میشود)

7- قلع اندود کردن کل اتصالات و سر سیم ها توسط حوضچه قلع

8- عایق کاری اتصالات توسط وارنیش حرارتی (جایگزین لنت برق).

9- اجرای کابل کشی مربوط به بیرون ساختمان نصب نور افکن ها در نما احیانا برای تغذیه دوربینهای مدار بسته نمای بیرونی ساختمان

محله سوم: ( بعد از نقاشی و کف تمام شده)

1- بستن کلید و پریز و تراز کردن آنها

2- بستن ترمینال روی سر سیم ها.

4- نصب دتکتور های دود و شستی آنها روی جاهای تعیین شده

5- نصب فیوزها داخل جعبه فیوز و وایرشو زدن سرسیم ها و فیوز بندی آنها

چند نمونه وایرشو(کابل شو)

6- نصب آیفون تصویری بستن سوکتها و شستی های مربوط به آن.

7- نصب آنتن مرکزی و سوئچینگهای مربوط به آن

9- نصب چشم لایتینگ در راه پله و پارکینگ ها

10- نصب چشم لایتینگ در سرویسها برای هود مرکزی ( این چشم ها پس از عمل کردن به کنتاکتور و سپس کنتاکتور به سانتیفوژ فرمان داده و باعث تهویه سرویسها می شود)

11- نصب نور مخفی های داخل سقف کاذب و کفی های روی سرامیک.

نصب تجهزات برقی موتور خانه

1- نصب تابلوی برق موتورخانه (تجهیزات داخل تابلو برق بر اساس نیازهای موتور خانه انتخاب و توسط تابلو ساز ساخته میشود)

2- نصب پایه سینی برق روی دیوار و فیکس کردن سینی برق روی آن.

3- نصب لوله زیرسینی برق و از آنجا روی الکتروموتورها و ترموستات ها و مصرف کننده های دیگر.

4- کابل کشی از تابلو برق روی سینی برق و داخل لوله تا سرالکتروموتورها و ترموستات ها و مصرف کننده ها.

5- وایرشو زدن و شماره زدن سر سیم ها و بستن آن روی تخته کِلِم الکتروموتورها و ترموستات ها و مصرف کننده ها واز آنجا به ترمینال زیر تابلو برق.

منابع تغذیه اضطراری

برخی از سیستمهای حساس و مهم در منازل و اماکن عمومی یا در ادارات و کارخانه ها باید هنگام قطع برق شهر به طریقی از یک منبع تغذیه دیگر استفاده کنند و به کار خود ادامه دهند. منابع تغذیه ای که وظیفه تامین برق را در هنگام قطع برق شبکه به عهده دارند منابع تغذیه اضطراری نامیده میشوند. منابع تغذیه اضطراری بسته به سیستم مورد تغذیه خصوصیات متفاوتی دارند برخی از منابع برق اضطراری که از باطری برای تولید انرژی الکتریکی استفاده می کنند فقط قادرند برای مدت محدودی بسته به مقدار مصرف سیستم مورد تغذیه برق آن تامین نمایند ولی برخی دیگر قادرند به مدت نامحدودی تا زمان وصل شدن مجدد برق شهر برق اضطراری را تامین کنند. اینگونه سیستمها دارای موتور مکانیکی و ژنراتور میباشند و تا زمانی که سوخت موتور مکانیکی تامین شود میتوانند در محدوده قدرت نامی ژنراتور برق اضطراری را تامین نمایند. خصوصیت دیگری که منابع تغذیه اضطراری را از یکدیگر متمایز میکند مدت زمانی است که طول میکشد تا بعد از قطع برق شبکه برق اضطراری وصل شود. برخی از این سیستمها قادرند بدون تاخیر بعد از قطع برق شهر در عرض چند میلی ثانیه برق اضطراری را وصل نمایند. اینگونه منابع تغذیه اضطراری که معمولا انرژی خود را از باطری تامین میکنند در مکانهایی مانند اتاق عمل، اتاق کامپیوتر، سیستمهای نظامی و غیره مورد استفاده قرار میگیرند. در مقابل سیستمهایی که از موتور مکانیکی و مولد برای تولید برق اضطراری استفاده میکنند بدلیل اینکه موتور مکانیکی برای راه اندازی نیازمند زمان است دارای تاخیر در وصل برق اضطراری خواهند بود.

لذا با توجه به خصوصیات و نیاز محل مورد استفاده، یکی از این سیستمها یا ترکیبی از هر دو نوع ممکن است استفاده گردد.

برق اضطراری سیستمهای ایمنی و حفاظتی

در سیستمهای ایمنی و حفاظتی نظیر سیستم اعلام حریق و سیستم تلویزیون مدار بسته یا سیستم اعلام سرقت برق اضطراری جزو ضروریات سیستم بوده و بسیار مهم میباشد. معمولا چون ولتاژ تغذیه این سیستمها ولتاژ پایین dc و در حدود 6 و 12و 24 ولت میباشد لذا در خود تابلوی اصلی سیستم محلی برای باطریهای اضطراری در نظر میگیرند. این باطریها به مدار الکترونیکی تابلو وصل میگردند و در زمان وجود برق شهر توسط سیستم شارژ وآماده نگه داشته میشوند وهنگام قطع برق شبکه بدون تاخیر وارد مدار شده و برق اضطراری سیستم را تامین مینمایند. مدت زمان تامین برق اضطراری بستگی به ظرفیت باطریهای مورد استفاده و مصرف سیستم دارد. مشخصات باطری مورد نیاز معمولا در راهنمای پانل اصلی ذکر میگردد. در صورت طولانی شدن زمان قطع برق شهر در اینگونه سیستمها باید قبل از اینکه شارژ باطری پایین بیاید و باطری کارآیی خود را از دست بدهد آنرا با باطری پر تعویض نمود.

برق اضطراری برای کامپیوترها

برای کامپیوترها و سایر دستگاههایی که در صورت قطع برق امکان از دست رفتن اطلاعات درآنها وجود دارد یا برای مواردی مانند تجهیزات اتاق عمل که نیاز به اعمال برق اضطراری به سیستم بدون تاخیر میباشد از منابع تغذیه اضطراری بدون تاخیر(UPS)( uninterruptable power systems) استفاده میگردد. در UPS ها برق باطریها توسط مدار اینورتر به ولتاژ220 V AC تبدیل میگردد و در صورت قطع برق شهر درعرض چند میلی ثانیه در اختیار سیستم قرار میگیرد. UPS در توانهای متفاوتی نظیر 300 -700 -1000 -6000 ولت آمپر ساخته میشوند وباید با توجه به تعداد ومصرف دستگاههایی که باید تغذیه شوند UPS با توان مناسب را انتخاب نمود. البته علاوه بر محدودیتی که توان خروجی UPS در تعداد دستگاههای مورد تغذیه ایجاد میکند محدودیتی نیز در زمان تغذیه دستگاهها وجود دارد. هر چه ظرفیت باطریها بیشتر باشد مدت طولانی تری میتوان دستگاهها را تغذیه کرد. باطریها بطور جداگانه یا در کابینتهای خاصی (BATTERY PACK) قرار میگیرد و به ترمینال ورودی DC در پشت UPS وصل می شوند. UPS ها با ولتاژ 12و 24و48 تغذیه می شوند. برای ولتاژ24ولت دو باطری 12ولت و برای 48 ولت 4 باطری کاملا یکسان را با هم سری کرده و به UPS وصل می کنند. معمولاً UPS ها دارای تنظیم کننده اتوماتیک ولتاژ( AVR ) (AUTOMATIC VOLTAGE REGULATION ) می باشند تا درهنگام وجود برق شبکه عمل تثبیت ولتاژ را نیز در محدوده مشخصی انجام دهند. مقدار محدوده تثبیت ولتاژ معمولاٌ بصورت درصد در مشخصات فنی UPS ذکر می گردد. هنگامی که ولتاژ ورودی پایین است AVR ولتاژ را بالا می برد (BOOST) و هنگامی که ولتاژ ورودی بالا است AVR ولتاژ را پایین می آورد (BUCK). در UPS های جدید یک پورت RS 232 وجود دارد که در پشت UPS قرار میگیرد و از آن جهت اتصال به کامپیوتر استفاده می شود. بعد از وصل کردن UPS به کامپیوتر می توان با نرم افزار ارائه شده به همراه آن تنظیمات مربوطه را انجام داد. کانکتور اتصال به برق شهر نیز در پشت UPS قرار می گیرد و خروجیهای برق 220 ولت از پریزهای پشت UPS گرفته می شود. در پانل جلوی UPS معمولا نشانگرهای زیر وجود دارد:

نشانگر مقدار شارژ باطری

نشانگر مقدار بار

نشانگر اضافه بار

نشانگر اضافه ولتاژ در شبکه

نشانگر استفاده از برق باطری

نشانگر استفاده از برق شبکه

نشانگر تعویض باطری

نشانگر کم بودن ولتاژ در شبکه

دکمه خاموش

دکمه روشن و تست

دستورالعمل خلاصه طراحی و نحوه کنترل نقشه های برق ساختمان های مسکونی

وظایف طراح و کنترل کننده

کنترل نقشه ها در سازمان، نافی مسئولیت های طراح نمی باشد.

وظیفه طراح برآورده نمودن هدف تعریف شده فوق از طریق ارائه نقشه هایی است که قابل اجرا بوده و کلیه مقررات در آن رعایت شده باشد.

وظیفه کنترل کننده، بررسی فنی نقشه ها بر اساس مقررات، برای رسیدن به هدف تعریف شده فوق است .

فقط آیتم های معین و تعریف شده کنترل می شوند ولی این موضوع مسئولیت طراح در انجام وظایف خود را منتفی نمی نماید.

کنترل کنندگان می کوشند با راهنمایی خیلی مختصر و اشاره به مقررات مربوطه، با ارائه آدرس آن و یا استدلالهای منطقی و فنی در ارتقاء دانش و فرهنگ سازی و کمک به طراح در برطرف کردن عیب کمک کنند.

– از مجبور کردن طراح به انجام کار از یک راه خاص خودداری می گردد. طراح و کارفرما می توانند کار را از هر راه قانونی مورد نظر خودشان انجام دهند.

اشکالاتی که در حال حاضر چشم پوشی می گردد

– به منظور تسهیل در کار برای اشکالات کم اهمیت، نقشه ها به طراح برگردانده نمی شود و فقط به تذکر و پیشنهاد بر روی نقشه اکتفا می شود.

– به آنچه که بیش از نیاز باشد ایراد گرفته نمی شود مگر اینکه به نحوی نامعقول و فاحش، از واقعیت دور باشد.

1- مقررات ملی ساختمان

2- استاندارد ملی ایران شماره 1937 (آیین نامه تاسیسات الکتریکی ساختمانه ا)و نشریات معاونت برنامه ریزی و راهبردی مرتبط استاندارد 364

4- سایر استانداردهای مندرج در پیوست 6 مبحث سیزدهم

آنچه که کنترل می شود:

موجود بودن همه نقشه های لازم مطابق چک لیست کنترل نقشه های برق

نکات لازم در طراحی و کنترل :

هر وسیله ای که در مکانهای مرطوب نصب می شود. (مثل فن در حمام البته برای روشنایی درج IPاستفاده از چراغ حباب دار کفایت می کند)

تطبیق کلیه نقشه های معماری و تاسیسات برق و مکانیک

ترکیب بندی صحیح مدارات از نظر بار مجاز خط، افت ولتاژ، حفظ تعادل بار در مدارات سه فاز،خودداری از استفاده از خطوط تغذیه متعدد در فضاهای کوچک، خودداری از استفاده از خطوط تغذیه متداخل

در همه نقشه های پلان بایستی خطوط تغذیه آدرس دهی شوند.

توجه شود که یک خط، اشتباها با دو فیدر تغذیه نشود و یا تغذیه آن از قلم نیفتاده باشد و یا خط مورد نظر رینگ نشده باشد.

با توجه به وابستگی تاسیسات برق به کاربری فضاهای مختلف لازم است کاربرد هر فضا مشخص و معلوم باشد .(گاهی در نقشه های ساختمانهای بزرگ مسکونی و نیز در اغلب ساختمانهای اداری،درمانی و . . با مشکل نامشخص بودن کاربری فضاها مواجه می شویم(

مشخصه های تجهیزات بکار رفته، بایستی درج گردد .(در حدی که بتوان برای اجرا تجهیز مورد نظر را بدون ابهام، انتخاب و خریداری کرد)

بایستی بین کلیه تجهیزات انتخاب شده، تطابق منطقی و فنی موجود باشد. مثلا کلید قطع و وصل تک فاز برای تجهیز سه فاز استفاده نشده باشد.

نقشه های لازم برای تمامی ساختمان موجود باشد. مثلاً گاهی طراحی روشنایی و پریز برای حیاط ساختمان و یا تراس از قلم می افتد.

نکات در پلانهای روشنایی

چراغهای مناسب انتخاب شده و توزیع نور یکنواخت باشد.

کوچکترین فیدر قابل قبول برای خطوط روشنایی برابر 10 آمپر است.

سیم ارت برای چراغ ها منظور شود .

حداکثر تعداد چراغ (نقطه روشنائی) روی هر خط در فضاهای متعدد برابر 12عدد است . ولی یک فضای واحد محدودیت تعداد ندارد و فقط محدود به بار مجاز خط می باشد.

استفاده از کلید مینیاتوری برای خاموش و روشن کردن چراغ یا هر وسیله دیگر ممنوع است. (گاهی برای کنترل روشنایی فضاهای بزرگ این کار اشتباه را انجام می دهند(

در صورت استفاده از چشم الکترونیک، لازم است نوع چشم، (از نظر نحوه نصب) زاویه دید و بردچشم، ذکر گردد.

در مکانهایی ازقبیل حمام، پشت بام، حیاط و هر جا که خطر پاشیدن آب به چراغ وجود دارد، باید از چراغ حباب دار استفاده شود.

حداکثر افت ولتاژ مجاز در خطوط روشنایی برابر 3% از تابلو کنتور تا انتهای خط روشنایی است . (این مشکل در روشنایی محوطه های وسیع مانند پارکینگ مجتمع ها، فضای باز مجموعه ها و یا راه پله ساختمان های بلند پیش می آید) توجه شود که بار روشنایی برخلاف پریز از نوع بار گسترده است.

کلیدها باید با توجه به کاربرد، از نوع مناسب انتخاب و در جای صحیح و مناسب جانمایی گردند. (مثلا کلید تک پل برای راه پله استفاده نشود و نیز برای اتاق خواب از کلید تبدیل استفاده شود(

از تغذیه چراغها از خط پریز و بالعکس خود داری گردد.

روشنایی ایمنی ( اضطراری) در صورت نیاز برای مشاعات ساختمان از قبیل راه های خروج، راه پله ها، ورودی ساختمان، هال عمومی و . . . منظور شده باشد و منبع تامین انرژی آن مشخص باشد.

فاز تغذیه لازم است به کلید داده شود .

نکات در پلانهای پریز

در تمام ساختمان از پریز ارت دار استفاده شود .

از نصب پریز در حمام حتی المقدور خودداری شود.

در مکانهای مرطوب (پارکینگ، حیاط، دستشویی، تراس، پشت بام، پاسیو و … ) از پریز ارت دار و درب دار استفاده شود.

حداکثر تعداد پریز روی هر خط برابر 12 عدد است. اغلب در فضاهایی مانند پارکینگ های بزرگ و انباریهای مجتمع ها با این مشکل مواجه می شویم.

حداکثر افت ولتاژ مجاز در خطوط پریز و سایر تجهیزات برابر 5 % از تابلو کنتور تا آخرین پریز روی هر خط است. (این مشکل در محوطه های وسیع مانند پارکینگ مجتمع ها پیش می آید ) برای محاسبه آن، یک بار 16 آمپر روی آخرین پریز در خط مربوطه در نظر گرفته و افت آن را بدست می آوریم.

تعداد پریز متناسب با کاربری هر فضا باشد .

نکات در پلانهای آیفون و زنگ اخبار

لازم است برای درب ورودی هر آپارتمان یک زنگ اخبار منظور گردد .

گوشی آیفون و پنل پشت درب ورودی در محل های مناسب جانمایی شود .

پریز برقی جهت آیفون های تصویری در جائیکه گوشی آیفون نصب می شود در نظر گرفته شود.