پایان نامه اکولوژی گیاهان زراعی

دسته: پژوهش ها

فرمت فایل: doc

حجم فایل: 913 کیلوبایت

تعداد صفحات فایل: 104

پایان نامه اکولوژی گیاهان زراعی

مقدمه

به نام خداوند لوح و قلم حقیقت نگار وجود عدم

خدایی که داننده رازهاست نخستین سرآغاز آغازهاست

ثبات تولید در کشاورزی یکی از جنبه های مهم کشاورزی پایدار Agriculture Sustainable می باشد. گرچه مفاهیم پایداری تولید در کشاورزی دیدگاه های همه جانبه ای را دربر دارد و جنبه های مختلفی را شامل می شود. اقلیم و خاک از مهمترین عوامل تولید می باشند و بهره برداری از زمین عمدتاً بر اساس کیفیت این دو عامل استوار است.

پراکنش و توزیع گیاهان طبیعی در عرض های جغرافیایی مختلف و همچنین در ارتفاعات متفاوت متفاوت در رابطه با عوامل محیطی و بخصوص بارندگی و درجه حرارت و در مرحله بعد شرائط فیزیکی و شمیایی خاک می باشد. این موضوع در ارتباط با گیاهان زراعی نیز صادق است و بدین ترتیب شناخت عوامل مختلف محیطی و انتخاب گیاهان مناسب برای شرایط متفاوت از مهمترین عوامل موثر در تولید است. حفظ ثبات با آگاهی از نیازهای محیطی و تامین شرایط مناسب برای هرمحصول امکان پذیری است و به همین دلیل در شرایط دیم به علت نوسانات شرایط اقلیمی و عدم امکان تامین همه نیازهای گیاه تولید از ثبات کمتری برخوردار است.

امروز روابط عوامل محیطی و تولید با کمک مدل های ریاضی برای اکوسیستم های مختلف زراعی بیان می شود و این روابط به صورت کمی درآورده شده است.

بدین ترتیب امکان پیش بینی تولید با توجه به شرایط مختلف اقلیمی در هر منطقه بیشتر شده است. این اکوسیستم ها چون ساخته ی دست بشر هستند و بر اساس نیازهای انسان بوجود آمده اند، قاقد تنوع لازم بوده و از نظر اکولوژیکی حساسیت بیشتری به نوسانات محیطی دارند و به همین دلیل برای حفظ ثبات تولید، شناخت عوامل محیطی در رابطه با نیازهای این اکوسیستم ها از اهمیت خاصی برخوردار است. در همین رابطه آگاهی از اثرات تنش های محیطی بر رشد و تولید این اکوسیستم ها نیز جهت حفظ ثبات محصول ضروری می باشد. بدین ترتیب به منظور بهره گیری هرچه بیشتر از منابع محیطی و کاهش خسارت وارده به محیط از طریق به کارگیری اصول صحیح اکولوژیکی در اکوسیستم های زراعی و نیز کاربرد روش های منطقی تولید بحث اکولوژی گیاهان زراعی مطرح می شود. (منبع شماره1)

فصل اول

گیاهان زراعی

تعداد گیاهان و حیواناتی که مورد استفاده انسان قرار می گیرد، در مقایسه با آن چه که در دسترس اوست، ناچیز است. برای مثال تنها در حدود 3000 گونه از 350000 گونه گیاهان گلدار، دارای ارزش اقتصادی هستند. علاوه بر آن انتقال از مرحله ی شکارچی گری به مرحله ی دامداری یا کشاورزی ساکن و از کشاورزی معیشتی به تجاری، مقدار گونه ها کاهش قابل ملاحظه ای یافته است. غذای انسان های اولیه خیلی متنوع تر از امروزه بوده است. هارلن (1976) معتقد است که در دوران گذشته هزاران گیاه و صدها حیوان برای استفاده غذایی مورد استفاده قرار می گرفته است. در آزمایشی با آنالیز محتویات معده انسان عصر فلز (انسان تولوند) (هل بک، 1950) ملاحظه شد که آخرین غذای او شامل هفده گیاه مختلف بود که فقط دو عدد از آنها، یولاف و جو کشت می شدند و بقیه علف های هرز گیاهانی بودند که کشت شده بودند.

امروزه دوازده گیاه زراعی و سه تیپ دام اهلی عمده ی کشورهای جهان را تامین می کنند. توسعه ی کشاورزی واقعه ای جدید در تاریخ تکاملی انسان محسوب می شود. این واقعه بستگی به انتخاب و تکثیر و به عبارت دیگر، اهلی کردن گونه های گیاهای و حیوانات با مشخصات دلخواه و مطلوب برای انسان دارد. این موضوع نه فقط ترکیب نسبی جمعیت گیاهان و حیوانات را تغییر داد، بلکه حدود ده درصد از زمین هایی که پوشش گیاهی طبیعی داشته اند، به وسیله گیاهان زراعی جایگزین شده اند و بخش عمده ای از زمین های باقیمانده نیز به سبب چرای دام ها تغییرات زیادی حاصل کرده اند. اکوسیستم کشاورزی ساختمان و ترکیب ساده تری نسبت به اکوسیستم طبیعی داراست. در این اکوسیستم کم و بیش سه تیپ موجودات غلبه دارند:

  1. گیاهان زراعی یا گیاهانی که قابل زراعت هستند.
  2. دام های اهلی
  3. علف های هرز، آفات و بیماری ها

حیوانات و گیاهان اهلی شامل آنهایی هستند که تکثیر و اصلاح آنها کم و بیش توسط انسان کنترل می شود. انتخاب و به نژادی که اساساً روی اعاب وحشی صورت گرفته است، از یک طرف باعث حذف ویژگی های نامطلوب برای انسان شده است که این ویژگی ها برای بقای آنها مفید بوده است و از طرفی دیگر ویژگی هایی که دارای ارزش زراعی بوده اند، توسعه داده شده است. (جدول 1-1) در مورد گیاهانی که اهلی شده اند، رابطه ی همزیستی آنها با انسان طوری است که فقط تعداد معدودی از آنها بدون محافظت انسان می تواند به صورت وحشی بقاء داشته باشند.

جدول 1-1: بیست گیاه زراعی مهم بر حسب سطح زیر کشت

نام عمومی اندام اقتصادی موارد استفاده عمده
گندم

برنج

ذرت

جو

ارزن

سورگوم

سویا

پنبه

یولاف

لوبیا

سیب زمینی

بادام زمینی

چاودار

سیب زمین شیرین

نیشکر

کاساوا

نخود

نخودچی

انگور

کلم روغنی (منداب)

غله

غله

غله

غه

غله

غله

حبوبات

دانه

غله

حبوبات

غده

حبوبات

غله

ریشه

ساقه

غده

حبوبات

حبوبات

میوه

بذر

غذایی، علوفه

غذایی

علوفه

علوفه، غذایی و مالت

غذایی، علوفه

غذایی، علوفه

غذایی، علوفه و روغن

الیاف، علوفه و روغن

غذایی، علوفه

غذایی، علوفه

غذایی

غذایی، علوفه و روغن

غذایی، علوفه

غذایی

غذایی، علوفه

غذایی

غذایی، علوفه

غذایی، علوفه

غذایی، نوشابه

روغن، علوفه

گیاهان مهم زراعی

ارزش گیاهان زراعی بسته به توانایی آنها در تولید هرچه بیشتر تولیدات مفید، نسبت به اجداد وحشی آنهاست. یکی از تفاوت های مشخصی که بین گیاهان زراعی و اجداد وحشی آنها وجود دارد، رشد زیادتر آنهاست (شوانیتز، 1960) که این تغییر در اندام هایی که به عنوان محصول برداشت می شوند و نسبت آنها در کل گیاه مشخص است.

برای مثال در غلات بخش بیشتری از مواد ساخته شده در طول دوره فتوسنتز، به دانه می رود و مقدار کمتری از آن به برگ ها اختصاص داده می شود. برعکس در سیب زمینی منبع اصلی ذخیره مواد غده است. ویژگی مهم دیگری که در تفاوت گیاهان زراعی و اجداد وحشی آنها وجود دارد، کاهش انتشار طبیعی بذر به وسیله انتخاب ساقه های محکم و غیرشکننده در غلات و بسته بودن نیام و میوه در نخود، لوبیا، فلفل و غیره است. همزمان با کاهش انتشار بذر بعضی از صفت های مطلوب مثلاً اندازه بذر افزایش یافته است. به طور مثال بذر لوبیا (Phaseolus Vulgaris) 5 تا 8 برابر بزرگتر از اجداد وحشی آن است.

اندام هایی که برای برداشت انتخاب می شود، ترکیب و فرم آنها نسبت به گذشته تغییر کرده است. مواد سمی یا تلخ در یام و لوپن کاهش و یا حذف شده است و نسبت موادی که برای انسان باارزش و مفید هستند، مانند پروتئین، روغن، شیرینی، دارویی یا معطر به طور قابل ملاحظه ای افزایش یافته است.

گیاهان زراعی اغلب بر حسب استفاده ویژه ای که دارند، طبقه بندی می شوند که البته این موضوع از تغییرات زیادی برخوردار است. طبقه بندی جامع تر و عمومی تر براساس اندام هایی که برداشت می شوند، صورت گرفته است که در جدول 2-1 نشان داده شده است:

غلات (دانه) بذر

حبوبات بذر

گیاهان ریشه ای و غده ای ریشه و ساقه متورم

سبزیجات (محصول سبز) برگ ها و ساقه ها

میوه ها بذرهای دارای پوشش یا کپسول

دانه ی غلات و حبوبات یکی از منابع اولیه تامین کربوهیدرات ها، چربی، پروتئین، ویتامین ها، مواد معدنی ضروری برای تغذیه انسان ها و دامهاست. (جدول 2-1)

جدول 2-1: ترکیبات 100 گرم از مهمترین غلات در مقایسه با گیاهان غده ای حبوبات و سبزیجات

انرژی (کیلوکالری) پروتئین (گرم) چربی (گرم)
گندم

برنج

ذرت

سورگوم

یولاف

چاودار

سیب زمینی

نخود (سبز و خشک)

کاهو

340

310

352

348

317

338

83

70

15

12

8

10

10

10

11

2

9/4

12

2

2

4

5

5

2

1/0

4/0

2/0

دانه غلات به سبب داشتن آب نسبتاً کم و دوره ی خواب طولانی، علاوه بر اینکه به آسانی حمل و انبار می شوند، منبع غذایی فشرده نیز می باشند.

ریشه و غده ها اندام های حجیمی هستند که به سبب داشتن (بیشتر از 75 درصد) سایر اندام ها متمایز گشته است و این موضوع عامل محدودکننده برای انبارشدن بوده است، ولی عامل افزایش عملکرد در واحد سطح است. گیاهان غده ای (به جز سیب زمینی) بیشتر دو ساله هستند و در اواخر فصل اول رشد که اندام های ذخیره شونده به حداکثر اندازه خود رسیدند، برداشت می شوند.

سبزیجات شامل آندسته از گیاهانی می شوند که ارزش آنها در برگها و ساقه های تازه و جوان است. مقدار زیاد سلولز و فیبر در آنها سبب محدودیت در مصرف غذایی آنهاست. این گیاهان منبع اصلی ویتامین ها، مواد معدنی، مواد دارویی مانند نیکوتین، تانن و کافئین هستند. به سبب حجم زیاد و درصد آب بالا ذخیره سازی آنها بستگی به خشک کردن، سیلوکردن یا یخ زدن سریع دارد.

میوه از نظر زراعی به مواد گوشتی و آبدار که بذر را دربر می گیرد (میوه های انگوری، سیب و گلابی) یا میوه های بذری (نارگیل، گیلاس و گوجه) اطلاق می گردد. برخی مانند موز، ممکن است حاوی مقدار زیادی کربوهیدرات باشند. در اکثر میوه ها ارزش اقتصادی آنها به سبب خوشمزه بودن و داشتن مقدار زیادی ویتامین c می باشد. همانند سبزیجات به سبب داشتن مقدار زیادی آب نگهداری آنها نیاز به نوعی ذخیره سازی دارد.

سهولت در کشت و کار، بستگی به فرم رشد و یا عادت رشد و سیکل زندگی هر گیاه زراعی دارد. در گیاهانی که از طریق بذر تکثیر می شوند، مساله عمده در موفقیت گیاهان زراعی، تولید بذرهایی با قدرت جوانه زنی بالا می باشد. البته پیشرفت هایی که در زمینه تولید بذرهای هیبرید بخصوص در غلات شده است، باعث شده است که تکثیر بذر مستلزم کشت گیاهان خاصی باشد. تولید و تکثیر غیرجنسی در اکثر گیاهانی که دارای ریشه و یا غده هستند، مانند سیب زمینی، سیب زمینی شیرین، کاساوا و یام که غذای عمده ی مناطق حاره ای مرطوب را تشکیل می دهند، صورت می گیرد، چون شرایط محیطی برای کشت غلات مناسب نیست و کشت این قبیل گیاهان در مناطق حاره ای رایج است و همچنین برای بعضی از گیاهانی که میوه تولید می کنند، مانند موز، توت فرنگی، آناناس و نیشکر تکثیر غیرجنسی لازم است.

اکثر گیاهان زراعی و بویژه آنهایی که دانه تولید می کنند، یک ساله و بقیه دوساله هستند. مانند گیاهان ریشه ای که اغلب به عنوان یک ساله کشت شده است و فقط برای تولید بذر، به آنها اجازه داده می شود به گل بروند.

بسیاری از گیاهان چندساله برای دوره های کوتاه کشت می شوند و یا مانند پنبه حتی به عنوان یک ساله کشت می شوند. تیپ رشد محدود، استحکام و مستقیم بودن ساقه و غیرشکننده بودن آنها و عدم پراکندگی بذر سبب تسهیل در برداشت می شود.

بنابراین تعجب آور نیست که در غلات که عمده ترین گیاهان اهلی را تشکیل می دهند، دارای بیشترین ویژگی های لازم برای یک گیاه زراعی بوده است و بیشترین توجه از نظر برداشت مکانیزه را به خود معطوف کرده اند. بزرگترین مشکل در مورد گیاهان ریشه ای، میوه ها و سبزیجات است که در آنها برداشت مکانیزه به سادگی باعث خسارت به آنها شده، رشد نامحدود در آنها امکان پراکنش بذر نیز مشکل آفرین است.

غلات

طبق نظریه هارلن (1976) مهمترین گیاهان زراعی (جدول 3-1) از نظر ارزش، تولید و سطح زیر کشت گیاهانی هستند که مصرف غذایی دارند و دارای بازده زیادی از نظر مواد ذخیره ای به ازاء هر واحد کار دارند و از نظر نمود بیولوژیکی (نسبتاً با ثبات هستند) بی خطر هستند و نیازهای غذایی عمده انسان و دام ها را تامین می کند.

در میان اینها غلات از لغت سرس یا الهه غذایی گرفته شده است و دارای ارزش بالایی هستند (شکل 1-1). این گیاهان شامل غلات دانه ریز (گندم، جو، برنج، چاودار، یولاف) و یا غلات دانه درشت (ذرت، سورگوم، ارزن) می شوند و جمعاً 50 درصد انرژی و پروتئین مورد نیاز جهان را تامین می کنند (بیش از هفتاد و پنج درصد زمانی که غذایی که برای تغذیه دام ها استفاده می شوند نیز محسوب شود) و دو سوم زمین های زیر کشت را شامل می شوند. غلات اولین گیاهان اهلی شده بودند که از دیرباز منبع غذایی انسان بوده اند.

غلات از نظر حجمی و ارزش عمده ترین مواد غذایی، در تجارت جهانی است و امروزه ذخیره غذایی جهان (غذای ذخیره شده) بر حسب مقدار دانه های غذایی که سالانه پس از تجارت باقی می مانند، سنجیده می شود.مسلماً اهمیت غلات در ارتباط با ارزش غذایی آنها (شامل

12-10درصد پروتئین)، سهولت کشت، حمل و نقل و انبارکردن، دامنه وسیع سازگاری به شرایط محیطی و زودرسی آنها می باشد. سه غله عمده و قدیمی: برنج، گندم و ذرت که هر یک شامل واریته ها و نژادهای زیادی هستند، با سابقه ای طولانی توسط انسان انتخاب و به نژادی شده اند.

جدول 3-1: گیاهان زارعی عمده

گیاه زراعی تولید جهانی (تن *10-6) درصد سهم در تولید جهانی
گندم

برنج

ذرت

سیب زمینی

جو

سیب زمینی شیرین

کاساوا

سویا

سورگوم

حبوبات

ارزن

یولاف

گوجه فرنگی

چاودار

417

345

334

228

190

136

105

62

52

52

52

49

41

28

7/15

13

5/12

8/10

1/7

1/5

9/3

3/2

2

9/1

9/1

8/1

5/1

1

گندم و چاودار از غلاتی هستند که برای تهیه نان استفاده می شوند و هر دو دارای مقدار بیشتری پروتئین نسبت به سایر غلات هستند. گندم دارای مقدار زیادی پرتئین گلوتن است که باعث ورآمدن خمیر می شود و در نتیجه آرد آن سبک تر و متخلخل تری که دارای ارزش انرژی بیشتری از چاودار است، تولید می کند و بیشتر از چاودار مورد استفاده است.

البته آرد چاودار به سبب دارابودن پروتئین از نوع لیسین، دارای ارزش غذایی بیشتری است، ولی ارزش انرژی زایی آن کمتر از گندم است. نان سیاه چاودار هنوز در اروپای شرقی غذای فقراست، ولی به وسیله مهاجرین به عنوان غذای ویژه برای رژیم غذایی آمریکای شمالی معرفی شده است. چاودار در مقایسه با سایر غلات مقاومت بیشتری به یخبندان دارد و از نظر نوع خاک نیز کم توقع تر است.

با وجود کاهش سطح زیر کشت غلات، هنوز این گیاه در اروپای شمالی به مقدار زیادی جهت تهیه غذای دام و الکل کشت می شود. هیبرید تریتیکاله اخیراً از تلاقی بین گندم و چاودار است. البته این گیاه کمبود گلوتن دارد و فقط تعداد کمی لاین اصلاح شده آن آرد مناسبی برای نان تولید می کنند. بنابراین امید می رود که رقم هایی اصلاح شوند که نسبت به چاودار از نظر تولید و از نظر مقاومت از گندم بهتر باشند.

گندم و برنج از مهم ترین دانه های غذایی هستند. گندم دارای مقدار پروتئین بالایی است، ولی نسبت آن به واریته و شرایط محیطی که در آن رشد می کند، بستگی دارد. با دارابودن دامنه ی وسیع سازگاری به آب و هوا و شرایط خاک سطح زیر کشت آنها، از هر گیاه دانه دار دیگری بیشتر است.

به سبب دارابودن ریشه عمیق در خاک های سنگین که مواد غذایی بالایی دارند، بخوبی رشد می کنند. حدود 80-70 درصد واریته های گندم جهان، آنهایی هستند که دارای عملکرد بالا بوده و زمستانه می باشند که در پاییز کشت می شود و بلافاصله رشد می کند و در طول تابستان بعد می رسند. واریته های بهاره احتیاج به دوره ی رشد کمتری دارند و به سبب عملکرد بالقوه کمتر، دامنه ی وسعت آنها محدود است. در مناطقی که باران کم و تابستان گرم دارند، افزایش گلوتن، کاهش محصول را در گندم های سخت جبران می کند. آرد این گندم ها برای تولید نان مناسب است. در مقابل گندم های نرم که سازگاری بهتری با آب و هوا و سرد و مرطوب دارند، آردهایی چندمنظوره دارند که در شیرینی، بیسکویت، مواد مخصوص صبحانه و غذای دام استفاده می شود.

در مناطقی که آب و هوای مرطوب و گرم دارند، کشت گندم به ارتفاعات محدود می شود. حساسیت به حمله قارچ ها و مشکلات برداشت و انبارنمودن باعث شده است که این گیاه، در مناطقی که درجه ی حرارت زیاد و رطوبت نسبی هوا نیز بالاست، کشت شود.

اگرچه سطح زیر کشت برنج، به اندازه ی گندم نیست، با این وجود نصف غذای جمعیت، دنیا را تشکیل می دهد. حدود 95% آن در مناطق گرم و مرطوب و سواحل پست نیمه گرمسیری خاور دور به کشت برنج که تنها غذای آنهاست، اختصاص دارد. برنج مانند گندم، سابقه تاریخی طولانی کشت دارد.

امروزه دارای 14000 واریته محلی سازگار به شرایط محیطی مختلف و سیستم های سنتی تولید است. دو گروه ایندیکا (بومی جنوب آسیا) و ژاپونیکا (بومی ژاپن، شمال چین و کره) از برنج وجود دارد که ارقام آنها به روزهای بلند با فصل کوتاه این مناطق سازگار شده اند.

برنج در میان غلات، از این نظر قادر است در آب جوانه زده و رشد کند، منحصر به فرد است. این گیاه درجه ی حرارت های زیاد (حداقل

12-10 درجه سانتی گراد) برای جوانه زدن نیاز دارد. البته واریته های زودرس، باعث می شود که بتوان تا مناطق هوکایدو (ژاپن) آنرا کشت کرد و آبیاری باعث شده است در مناطق خشک دنیا توسعه یابد.

جو و یولاف دو غله دیگر مناطق معتدله عمدتاً به عنوان غذای دام مورد استفاده قرار می گیرند. جو زودتر از سایر غلات می رسد. ضمن اینکه نیاز آب و هوایی آن، نظیر گندم است. ولی می توان در عرض های جغرافیایی بالاتر و خشک تر نسبت به گندم کشت کرد.

پروتئین جو در رابطه با واکنش این گیاه به آب و هوا نظیر گندم است و این فاکتور در رابطه با استفاده از جو به عنوان غذای دام یا در صنایع تخمیری موثر است. بالابودن نسبت نشاسته به پروتئین در جو، در شرایط مرطوب برای تهیه مالت مناسب تر از دانه های سخت که دارای پروتئین بالا هستند، می باشد. اگرچه نیاز غذایی جو مانند گندم نیست، اما عدم زهکشی و بالابودن اسیدیته را کمتر تحمل و در برابر غلظت نسبتاً زیاد نمک های قلیایی مقاوم تر است.

یولاف (هر دو قسمت کاه و دانه) به عنوان غذایی دام استفاده می شود. اگرچه ارزش غذایی آن از نظر چربی (8درصد) و پروتئین (16درصد) بالاست، ولی پتانسیل تولید آن کم است. پوست دانه، فیبری و نرمتر از سایر غلات است. یولاف از گیاهان شاخص نواحی معتدله سرد و مرطوب است، اما مقاومت آن کم و از نظر خاک قانعتر از گندم و جو است.

ذرت، سورگوم و ارزن سه غله ی عمده مناطق گرم می باشند. ذرت که به عنوان یک گیاه غذایی در آمریکای مرکزی، منشاء گرفته است، با گندم و جو اولین گیاهان زراعی بودن که اهلی شدند. این گیاه دارای تنوع ژنتیکی و دامنه وسیع از نظر سازگاری به شرایط محیطی است و از پرمحصول ترین غلات است. مهمترین گروه های تجارتی آن عبارتند از:

  1. ذرت غلافدار (Zea mays tunicate)
  2. ذرت آردی (Z.m. amylacea)
  3. ذرت پاپ کرن (Z.m. everta)
  4. ذرت سخت (Z.m. indurate)
  5. ذرت دندانه ای (Z.m. indentata)
  6. ذرت شیرین (Z.m. saccharata)

فهرست مطالب

مقدمه

فصل اول

گیاهان زراعی

گیاهان مهم زراعی

غلات

بقولات

گیاهان ریشه ای و غده ای

فصل دوم

اقلیم زراعی و عوامل موثر بر رشد و نمو گیاهان زراعی

شدت نور

آب

نقش آب به عنوان کنترل کننده سیر انرژی در گیاهان

مشخصات باران

باران های کنوکتیو

باران های کوهستانی

خصوصیات بارندگی

بازگردش مواد در اکوسیستم های طبیعی

فصل سوم

اهمیت بعضی از عوامل خاکی

فقر خاک و انبوهی پوشش گیاهی جنگل های حاره مرطوب

تناقظی که در «ساوان» مستتر است

تاثیر بافت خاک بر روی گیاهان

ارزش گیاهان به عنوان معرف خاک های شور و قلیایی

بعضی از گیاهان معرف خاک های شور و قلیایی

فصل چهارم

اکولوژی جمعیت گیاهی در کشاورزی

تولیدات کشاورزی به عنوان یک فرایند جمعیتی

مرحله بذری

جوانه زنی

مرحله نونهالی

تولید مثل

تفاوتهای موجود در جمعیت گیاهان زراعی

رقابت علفهای هرز

تحقیقات کشاورزی و بیولوژی جمعیت گیاهی

کشاورزی از دیدگاه مدیریت جمعیت گیاهی

افزایش شاخص برداشت از طریق تغییر استراتژی زراعی

اصلاح محصولات زراعی از نظر اکولوژیکی

فصل پنجم

مناطق اکولوژیکی زراعی ایران

منطقه خوزستان

منطقه ساحلی جنوب

منطقه فلات مرکزی (نمکزار)

منطقه فلات مرکزی بدون نمکزار

منطقه کوهستانی مدیترانه ای بری

منطقه کوهستانی معتدله سرد

منطقه ساحلی دریای خزر

پیشنهادات

منابع و ماخذ

عبارات کلیدی

  • پایان نامه اکولوژی گیاهان زراعی
  • پایان نامه اکولوژی گیاهان زراعی
  • اکولوژی گیاهان زراعی
  • تحقیق اکولوژی گیاهان زراعی
  • پروژه اکولوژی گیاهان زراعی
  • بررسی اکولوژی گیاهان زراعی
  • درباره اکولوژی گیاهان زراعی
  • مقاله اکولوژی گیاهان زراعی