استفتائات قضایی

توضیح مختصر:

استفتائات قضایی

عنوان کامل: استفتائات قضایی

دسته بندی: دانشگاهی » سایر موارد

اطلاعات

  • فرمت فایل دانلودی: doc
  • فرمت فایل اصلی: doc
  • تعداد صفحه: 345
  • حجم: 1,053 کیلوبایت

عبارات و جملات کلیدی

منطق و متانت اجتهاد شیعی, فقه در عرصه مناسبات اجتماعی, نقش فقه در قضا و حقوق, اصول و ملاک های حاکم, شاخصه کارآمدی فقه, شرایط و وظایف قاضی

فهرست مطالب :

مقدمه

یکم: اجتهاد، حیات اسلام

دوم: اجتهاد جواهری

سوم: بالندگی فقه

چهارم: منطق و متانت اجتهاد شیعی

پنجم: فقه در عرصه مناسبات اجتماعی

ششم: اجتهاد و پرسش های نو

هفتم: نقش فقه در قضا و حقوق

هشتم: اصول و ملاک های حاکم

نهم: شاخصه کارآمدی فقه

دهم: ویژگی این مجموعه

بخش نخست : کلیات قضا و راه های اثبات دعوا

فصل اوّل: شرایط و وظایف قاضی

مبحث اوّل : شرایط قاضی

1 . عدم شرطیت ذکوریت در قاضی

2 . عدم شرطیت اجتهاد در قاضی

3 . جواز قضاوت غیر مجتهد و لزوم عمل حسب قوانین شرعیه مصوّبه

4 . قاضی تحکیم

5 . رجوع به قاضی غیر شیعه

مبحث دوم: وظائف قاضی

1 . وظیفه قاضی در موارد سکوت قانون

2. وظیفه قاضی در صورت مخالفت قانون با مشهور یا شرع

3 . مسئولیت قاضی در صورت اشتباه ( تقصیر )

4 . قانون حاکم در دعوای غیر مسلمان

5 . وضعیت رسیدگی به جرایم ایرانیان در خارج از کشور

6 . فصل خصومت با انشای کتبی

7 . دادرسی غیابی

8 . مرور زمان در رسیدگی به دعاوی

9 . تجدیدنظر خواهی

10 . حبس مدعی اعسار

11 . حکم به زندان یا تبعید به مدّت نامعین

مبحث سوم: مسائل مرتبط

1 . توقیف اموال بدهکار توسط برخی از طلبکارها

2 . هزینه های دادرسی

3. عدم جواز اجرای حکم در رسیدگی های خارج از صلاحیت دادگاه

4 . هدیه به قاضی

فصل دوم: راه های اثبات دعوا

مبحث اول: اقرار

1 . اقرار از روی تهدید

2 . استفاده از نوار، فیلم، فاکس و… در اثبات دعوا

مبحث دوم: شهادت

1 . معیار در استماع شهادت شاهد

2 . شهادت از روی عدم آگاهی

3 . آثار شهادت از روی اکراه

4 . تساوی زن و مرد در شهادت

5 . شهادت غیر شیعه و اهل کتاب

6 . ادای شهادت با کتابت

7 . اعتبار نوشته های غیر رسمی

8 . نظریه کارشناس

9 . احقاق حق با توسل به وسایل متقلّبانه

10 . معیار جواز شهادت و قسم دروغ

11 . راه اثبات اعسار

مبحث سوم: علم قاضی

1 . محدوده اعتبار و حجیت علم قاضی

مبحث چهارم: سوگند

1 . اثبات حق با سوگند

2 . جایگاه سوگند در دعاوی کیفری

3 . لفظ سوگند

4 . شرطیت اذن مدعی در احلاف منکر

5 . معنای عبارت « قول، قول اوست با قسمش »

بخش دوم : حدود

فصل اول: کلیات حدود

1 . اجرای حدود در عصر حاضر

2 . مفهوم و قلمرو قاعده دَرْء

3 . مجازات حدّی در صورت انکار بعد از اقرار

4 . نفی بلد و امکان تبدیل به مجازات دیگر

5 . جمع بین اعدام و سایر مجازاتها

6 . چگونگی اجرای مجازات اعدام

7 . اجرای مجدد حکم اعدام، در صورت زنده ماندن محکوم به اعدام

8 . قرار دادن معدوم در انظار عمومی

9 . اجرای حکم بر بیمار

10 . تأخیر اجرای حدّ زن شیرده

11 . تخفیف مجازات افراد زیر هجده سال

12 . توبه مسقط حدّ

فصل دوم: حدّ زنا

1 . تعریف حدّ زنا

2 . عدم تأثیر استفاده از وسایل پیشگیری کننده در تحقق زنا

3 . عدم صدق زنا در ازدواج موقت بدون اذن ولیّ

4 . حکم زنای اکراهی

5 . تقصیر قبلی زن در تحقق اکراه

6 . عدم تأثیر رضایت بعدی زن در صدق زنای عنفی

7 . ادعای اکراه در زنا

8 . عدم تفاوت حکم قتل در زنای به عنف بین مسلمان و غیرمسلمان

9 . پرداخت مهرالمثل در زنای به عنف

10 . شرایط احصان

11 . عدم تحقق احصان با عقد منقطع

12 . موضوعیت داشتن اقاریر اربعه برای اجرای حدّ زنا

13 . عدم نفوذ اقرار تلقینی

14 . تبدیل رجم به نوع دیگری از قتل

15 . فرار از حفره در مجازات رجم

16 . سقوط حدّ زنا از شخص دیوانه

17 . سقوط حدّ زنا در صورت توافق بر ازدواج

18 . حکم ضغث در سایر مجازاتها

فصل سوم: حدّ لواط و قوّادی

1 . عدم اشتراط احصان در حدّ لواط

2 . عدم حدّ لواط در اشخاص دیوانه

3 . شمول توبه مسقط حدّ لواط به محارم نَسبی

4 . اکراه در قوّادی و محاربه

فصل چهارم: حدّ قذف و مسکر

1 . نحوه اسناد در تحقق حدّ قذف

2 . اقرار به شُرب خمر و ادعای توبه قبل از اقرار

فصل پنجم: حدّ محاربه

1 . قلمرو محاربه و اِفساد فی الارض در خصوص جرایمی نظیر هواپیما ربایی و…

2 . شمول مجازات نفی بلد در حدّ محارب به زن

3 . تشدید مجازات تبعید به حبس در محلّ تبعید

4 . عدم جواز استفاده از داروهای مقاوم کننده در مجازات صلب

5 . نقش توبه محارب در سقوط مجازات

فصل ششم: حدّ سرقت

1 . معیار طلا یا نقره مسکوک در نصاب حدّ سرقت

2 . سرقت اطلاعات سرّی کد شده و رمزدار

3 . سرقت از مال مشاع

4 . عدم تحقق اضطرار در باره سارقان معتاد به موادمخدر

5 . لزوم مقاومت در مقابل جانی یا سارق

6 . اختلاف مالباخته و سارق در تعداد اموال ربوده شده

7 . لزوم یا عدم لزوم مطالبه در قطع ید

8 . تعدّد سرقت و مجازات آن

9 . مجازات جایگزین حدّ سرقت

10 . استفاده از داروی بی حس یا بی هوش کننده، هنگام اجرای مجازات

11 . نقش عفو در سرقت حدّی

12 . ملکیت، فروش و پیوند عضو مقطوع در سرقت

فصل هفتم: حدّ ارتداد

1 . تعریف مرتد و قلمرو آن

2 . شرایط اجرای حکم مرتد

3 . توبه مرتد

 بخش سوم: قصاص

فصل اول: تعیین نوع قتل

1 . ارتکاب قتل با فعل مادی

2 . ارتکاب قتل با فعل غیر مادی

3 . خطای در تطبیق در قتل نفس

4 . شرکت و معاونت در قتل

5 . اکراه در قتل

6. ایراد ضرب و جَرْح یا قتل با رضایت مجنّی علیه

فصل دوم: شرایط قصاص

1 . حکم قتل غیر مسلمان توسط مسلمان

2. اسلام آوردن کافر پس از ارتکاب قتل مسلمان

3 . قتل فرزند توسط پدر یا مادر

4 . قتل فرزند نامشروع

5 . قصاص پدر توسط فرزند

6 . قتل کودک نامشروع

7 . سقط و قتل جنین

8. قتل از روی ترحم

9 . قتل در اثر دفاع

10. قتل مهدور الدم

11 . قتل اسیر

12 . قتل در فراش

13 . جهل به حکم در قتل عمدی

14 . اذن حاکم شرع در قصاص

15 . عدم کفایت علم اجمالی نسبت به قاتل

فصل سوم: راههای ثبوت قتل

مبحث اول: اقرار

مبحث دوم: شهادت

مبحث سوم: قسامه

1. لزوم وجود ظنّ قوی برای اجرای قسامه

2 . قلمرو قسامه

3 . مقدار قَسامه

4 . قسامه در صورت نبودن ولیّ دم

5 . کاربرد قَسامه در اثبات جرم و رفع اتهام

6 . تبرئه متهم در صورت عدم اتیان قَسامه توسط اولیای دم و عدم ردّ آن به متهم

7 . تساوی زن و مرد در اجرای قسامه

8 . لزوم اتیان قَسامه از روی یقین

9 . لزوم مطالبه از سوی مدّعی در اتیان قَسامه توسط مدّعی علیه

10 . نصاب قَسامه در جنایت بر اطراف

مبحث چهارم: نقش قرعه در تعیین قاتل

مبحث پنجم: اختلاف جانی و ولیّ دم

فصل چهارم: کیفیت استیفای قصاص

1 . اولیای دم

2 . حدود اختیارات ولیّ دم

3 . وظیفه قاضی در صورت صغیر یا کافر بودن اولیای دم یا عدم دسترسی به آنان

4. تساوی زن و مرد در استیفای قصاص

5. حکم فاضل دیه در قتل چند زن توسط یک مرد

6. انتخاب کننده نوع دیه در فاضل دیه

7 . پرداخت فاضل دیه از بیت المال

8 . ملاک در تداخل قصاص عضو در قصاص نفس

9 . جمع بین قصاص و سایر مجازاتها

10 . نحوه اجرای حکم قصاص

11 . استفاده از داروهای بی هوش یا بی حس کننده هنگام اجرای مجازات

12 . مدت بقای حقّ قصاص

13 . تأخیر اولیای دم در اجرای قصاص

14 . حدود اختیار حاکم شرع در استیفا یا تبدیل قصاص یا عفو

15 . اسقاط حقّ قصاص توسط مجنّی علیه

16 . عفو قاتل هنگام اجرای حکم

17 . تبدیل قصاص نفس به قصاص عضو

18 . خودکشی پس از ارتکاب قتل عمدی

19 . ظهور علایم حیاتی پس از اجرای حکم اعدام یا قصاص

20 . فروش اعضاء قبل از قصاص

21 . کفّاره قتل عمدی

22 . جواز تعزیر قاتل عمدی در صورت عدم قصاص

فصل پنجم: قصاص عضو

1 . لزوم مماثلت در قصاص اطراف

2 . تبعیض در قصاص اطراف

3 . تسری حکم قصاص دست به سایر اعضای زوج بدن

4 . عدم سقوط حقّ قصاص در صورت پیوند

5 . حدود اختیارات ولیّ قهری در صدمات وارده بر صغیر

6 . هزینه درمان پس از اجرای قصاص اطراف یا حد

7 . ملکیت، فروش و پیوند عضو مقطوع در قصاص

8.عدم امکان اجرای قصاص عضوتوسط مجنی علیهوحاضرنشدن متخصصین فن برای اجرای قصاص

 بخش چهارم: دیات

فصل اول: ماهیت دیه و اَرشْ و برخی موارد آنها

1 . ماهیت دیه و برخی موارد آن

2 . ماهیت اَرشْ و برخی موارد آن

فصل دوم: مقدار دیه قتل نفس

مبحث اول: دیه انسان و موضوعیت نداشتن اعیان سته دیات

1 . مقدار دیه انسان

2 . تساوی زن و مرد در دیه و اَرشْ

3 . تساوی دیه مسلمان با غیر مسلمان

4 . موضوعیت نداشتن اعیان ستّه دیات

مبحث دوم: محاسبه دیه و نحوه پرداخت آن

1 . معیار محاسبه برای پرداخت دیه

2 . عدم تداخل دیه کم در دیه زیاد

3 . لزوم جبران خسارات روحی ( غیرجسمی )

4 . لزوم جبران سایر آسیبهای وارده همراه با ضایعه اصلی

5 . تأثیر درمان و پیوند عضو مقطوع در میزان دیه

6 . حکم اَرشْ زنان در بیش از ثلث دیه

7 . انتخاب کننده نوع دیه

8 . نحوه تقسیم دیه

مبحث سوم: تغلیظ دیه و قلمرو آن

مبحث چهارم: خسارات زاید بر دیه

مبحث پنجم: مهلت پرداخت دیه و اَرشْ

فصل سوم: مسئول پرداخت دیه

1 . مسئول پرداخت دیه در موارد علم اجمالی

2 . مسئولیت جمعی در صورت شرکت در ایجاد ضرب و جرح

3 . مسئولیت اشخاص حقوقی در پرداخت دیه

4 . مسئولیت کارفرما در پرداخت دیه

5 . تعریف عاقله و مسؤولیت آن در پرداخت دیه

6 . پرداخت دیه از بیت المال

7 . ضامن بودن صبّی ممیز

8 . اعسار در پرداخت دیه

9 . خودداری عاقله از پرداخت دیه

10 . جواز حبس شخص ممتنع از پرداخت دیه

11 . حدود اختیارات ولیّ یا قیم در دیه، قصاص و عفو

12 . رضایت مجنّی علیه در عملیات ورزشی ( عوامل موجهه جرم )

13 . عدم تأثیر عفو مجنّی علیه نسبت به ایجاد خسارات جدید بر اثر سرایت

فصل چهارم: موجبات ضمان ( مباشرت ، تسبیب، اجتماع سبب و مباشر یا اجتماع چند سبب )

1 . قتل دیگری در حال خواب

2 . مسئولیت پزشک در برابر آزمایشهای پزشکی روی بیمار

3 . اشتراک در جنایت و مسئولیت تناسبی

4 . تسبیب در جنایت

5 . اجتماع سبب و مباشر و یا اجتماع چند سبب

6 . درجه تقصیر یا تأثیر در میزان مسئولیت

فصل پنجم: دیه اعضا، جراحات، لطمات، سقط جنین و جنایت بر مرده

مبحث اول: دیه یا ارش اعضا

1 . دیه مو ( دیه تراشیدن موی سر زن و مرد )

2 . دیه چشم ( اَرشْ به دلیل پارگی قرنیه چشم )

3 . دیه انداختن دندان طفل

4 . دیه بندهای انگشتان دست و نحوه محاسبه آن

5 . عدم تأثیر میزان کارایی و ارزش عضوی در تعیین دیه انگشتان

6 . دیه و اَرشْ صدمه بر بیضه

7 . نحوه تعیین اَرشْ ازاله بکارت

8 . دیه حسّ بویایی

9 . عدم تفاوت بین اعضای ظاهری و باطنی

مبحث دوم: دیه استخوانها

1 . شکستگی استخوان و جدا شدن تکّه ای از آن

2 . دیه شکسته شدن استخوان درشتْ نی و نازکْ نی

3 . شکسته شدن استخوان ساق پا همراه با خونریزی

4 . دیه شکستگی استخوان همراه با نقص عضو

5 . جرح و شکستگی در محلهای متعدّد

6 . عدم تفاوت بین شکسته شدن ستون فقرات و جدا شدن آنها

7 . دیه یا اَرشْ در استخوان کف دست یا پا

8 . دیه شکسته شدن استخوان کتف و بازو

9 . دیه شکستن استخوان بینی

مبحث سوم: دیه جراحات و لطمات

1 . تفاوت دیه سر و صورت با دیه ضربات وارده با سایر جاهای بدن

2 . دیه سمحاق

3 . صدمات وارده به زیر چانه و ترقوّه

4 . خسارات حاصله در گوش ، زیر چانه، زیر لب، داخل بینی و دهان

5 . دیه جراحت گردن

6 . دیه جراحتی که به درون بدن انسان وارد می شود

7 . دیه تغییر رنگ

8 . اَرشْ نقص زیبایی و تغییر در لحن گفتار

9 . موضوعیت نداشتن شتر و دینار در دیه جراحات

مبحث چهارم: سقط جنین

1 . مقدار دیه سقط جنین

2 . دیه سقط جنین نامشروع

3 . دیه سقط جنین غیرمسلمان

مبحث پنجم: دیه جنایت بر مرده

 بخش پنجم: تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده

تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده

1. ملاک تعزیر توسط حکومت

2. قلمرو تعزیر

3. نوع و مقدار تعزیر

4. روش رسیدگی در جرایم موجب تعزیرات حکومتی

5. مبادله محکومین به حبس بین کشورها

6. معاونت و مشارکت در خودکشی

7. معاونت در جرم

8. عفو در جرایم تعزیراتی

9. تعزیر در جرایم حقّ النّاسی علی رغم گذشت شاکی

10. تسرّی قاعده درء و تسرّی عدم قسم در حدّ به تعزیرات

11. شرطیت بلوغ یا تمیز در مسئولیت کیفری

12. اقدام تأمینی برای جلوگیری از جرم

قسمتی از متن :

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد لله رب العالمین، و الصلاه و السلام علی خیر خلقه محمد و آله الطاهرین، و لعنه الله علی اعدائهم اجمعین الی یوم الدین.

ان الله تبارک و تعالی لم یدع شیئاً تحتاج الیه الاُمّه الی یوم القیام الا أنزله فی کتابه و بینه لرسوله(صلی الله علیه وآله) و جعل لکل شیء حدّاً و جعل علیه دلیلا یدلّ علیه و جعل علی من تعدّی الحدّ حدّاً.

خدای تبارک و تعالی هیچ یک از نیازهای امت تا روز قیامت را نبوده است که در کتابش نازل و برای پیامبرش هم بیان نکرده باشد. خداوند برای هر چیزی حد و اندازه ای قرار داد و بر آن نشانه و راهنمایی گذاشت که بر آن راهنمایی کند و بر هر کسی نیز که از آن حد بگذرد، حدّی قرار داد.

حضرت امام محمد باقر(علیه السلام)

مجموعه ای که پیش روست هر چند کتاب فتوایی است که با هدف بیان احکام شرعی فراهم آمده، اما ویژگی موضوع، وزانت علمی و شیوه پاسخگویی، آن را از سطح یک کتاب عمومی، به یک اثر فقهی فتوایی درآورده، تا راهگشای صاحب نظران، کارشناسان، دست اندکاران قضا و حقوق، بویژه قضات عالی قدر باشد.